TĂNG TỐC CUỘC ĐUA HÀNG ĐỘC CỦA CÁC NỀN TẢNG TRỰC TUYẾN VIỆT

Các ông lớn ở lĩnh vực sản xuất nội dung của Việt Nam đang bước vào cuộc cạnh tranh nhiều bứt phá về nội dung cũng như tăng cường trải nghiệm người dùng trên các nền tảng trực tuyến. Cuộc đua này kéo theo nhiều cơ hội mới cho người làm kinh doanh và khán giả.

Số lượng người dùng internet ở Việt Nam 2020 là 68,17 triệu người. Tăng 6,2 triệu người so với năm 2019, tăng đến 10%. Trong đó có hơn 145 triệu thiết bị di động được kết nối với internet. Bình quân mỗi người dùng 2,1 thiết bị di động, theo Wearesocial. Tỉ lệ vàng này không chỉ thu hút các nền tảng trực tuyến quốc tế đổ bộ vào Việt Nam như Netflix, HBO Go (trên nền tảng của FPT Play) mà còn thúc đẩy các đơn kinh doanh nội dung giải trí nội địa đầu tư mạnh tay cho nền tảng số với nội dung thuần Việt, hướng đến số đông người xem ở mọi lứa tuổi, mọi sở thích.

Một mặt, họ không ngừng “vung” tiền đầu tư nội dung, lôi kéo nhà sản xuất, nhà làm phim, các ngôi sao về phía họ. Mặt khác, họ tập trung mở rộng băng thông, tăng cường đầu tư trải nghiệm video tại nhà trên các công cụ, ứng dụng từ điện thoại, máy tính để bàn cho đến tivi thông minh.

Ứng dụng POPS ở định dạng 4K, màn hình dọc, dễ sử dụng vói nhiều nội dung đặc sắc từ ẩm thực, du lịch, phim ảnh, truyền hình thực tế cho đến nội dung dành cho tuổi teen, tuổi thiếu nhi…

XU THẾ TẤT YẾU

Việc đầu tư vào giải trí số đã xuất hiện cách đây 5, 6 năm với hàng loạt nền tảng như Clip TV, Zing TV, Danet (thuộc BHD) nhưng gần đây, thị trường này bắt đầu chứng kiến những cuộc đổ bộ đáng gờm từ 3 ông lớn là POPS, Đất Việt VAC và Galaxy Play (tiền thân của Film+).

Là đối tác 11 năm của YouTube tại Việt Nam, kho nội dung của POPS đa dạng, có thể đáp ứng nhu cầu giải trí mọi lứa tuổi, từ phim ảnh, học đường, cho đến hỏi đáp, du lịch, ẩm thực… với hàng loạt chương trình như Phượng Khấu, Bánh Bèo Hữu Dụng, Amazing Việt Nam, Dọc Đường Ẩm Thực, Hỏi Xiên Đáp Xẹo… Không giống với các nền tảng giải trí trực tuyến khác, kho nội dung bản quyền chất lượng cao của POPS hoàn toàn miễn phí, thu hút được sự tham gia của nhiều đơn vị sản xuất, ê-kíp làm phim, các nghệ sĩ Việt khắp trong Nam ngoài Bắc. Vào tháng 6 năm nay, POPS tiếp tục chào sân chuyên mục Truyện tranh/POPS Comic giới thiệu hàng trăm tác phẩm truyện tranh, webtoon hàng đầu Việt Nam, cùng những bộ webtoon nổi tiếng thế giới. Mới đây, POPS Comic còn kết hợp với M-TP Entertainment sản xuất truyện tranh Lạc trôi, dựa trên MV cùng tên của ca sĩ Sơn Tùng M-TP ở cả 3 định dạng: truyện tranh giấy, webtoon (truyện tranh kỹ thuật số) và movingtoon (truyện tranh kỹ thuật số có chuyển động và âm thanh). Thị phần tỷ đô này hiện đang còn bỏ dở tại Việt Nam cho nên khả năng thu về lợi nhuận của POPS Comic là rất lớn.

Hồi tháng 6 năm nay, Đất Việt VAC cũng vừa tung phiên bản mới của ứng dụng giải trí VieON. Thế mạnh của VieON là kho nội dung thừa hưởng từ tập đoàn mẹ Đất Việt VAC với các công ty con chuyên sản xuất chương trình truyền hình thực tế, chương trình thời trang, phim truyền hình như: Đông Tây Promotion, M&T Picture, Vie Channel, Vie Channel – HTV2, Vie Giải Trí… Bên cạnh các chương trình riêng ăn khách như: Sóng VieON, series Hải Đường trong gió, Rap Việt… trong tương lai, VieON sẽ đầu tư khai thác thêm các mảng nội dung như: tin tức, thể thao cũng như tăng số lượng các kênh truyền hình nội địa và quốc tế, với hai gói cước: VIP giá 66.000 đồng và combo “VieON VIP và K+” với giá 180.000đ/tháng. VieON cho biết, với nội dung thuần Việt, đa dạng, họ đang có kế hoạch chinh phục thị trường Đông Nam Á, Mỹ, Úc, Hàn Quốc vào Đài Loan vào năm 2021.

Tháng 12/2020, Galaxy Play (tiền thân của Film+) chính thức bước vào cuộc đua nền tảng trực tuyến lên một cấp độ mới, sau khoảng thời gian 5 năm cung cấp dịch vụ xem phim có bản quyền thu nhu cầu người xem (VOD).

Bên cạnh các phim điện ảnh độc quyền do Galaxy E&M sản xuất, trong tương lai, Galaxy Play ấp ủ ý định sản xuất các series phim phát sóng độc quyền trên nền tảng này. Không nuôi tham vọng toàn cầu, Galaxy Play chú trọng phát triển thị trường trong nước bằng cách đa dạng hóa hình thức thanh toán các gói cước, từ ví điện tử MoMo, thẻ tín dụng quốc tế, thẻ ngân hàng nội địa cho đến Apple Store – Google Play, thẻ cào dịch vụ xem phim online trên ứng dụng Galaxy Play được phát hành tại các hệ thống rạp Galaxy Cinema. Bên cạnh đó, Galaxy Play còn cung cấp dịch vụ cho thuê phim điện ảnh mới chiếu rạp (trong 48 giờ) với giá từ 29.000 – 70.000 đồng, tùy định dạng HD/Full HD/4K.

Nền tảng xuyên biên giới như YouTube, Netflix, iFlix, iQIYI, WeTV, Disney… đang lấy đi phần lớn khách hàng và doanh thu của ngành truyền hình tại Việt Nam

CẠNH TRANH BẤT ĐỐI XỨNG

Dịch bệnh khiến người dân hạn chế ra ngoài, các loại hình giải trí truyền thống như liveshow ca nhạc, rạp phim đứng trước nguy đóng băng, thậm chí vỡ nợ thì giải trí trực tuyến càng chứng tỏ vị thế đáng gờm của nó. Thực tế cho thấy, lượt xem YouTube của POPS tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm 2019. Các kênh thiếu nhi và giải trí dành cho học sinh trên POPS Anime tăng trưởng gần 200%. Hình thức livestream có thời lượng xem tăng trưởng vượt trội, lên đến 300%. Nền tảng FPT Play cũng chứng kiến sự tăng trưởng tương tự, dao động quanh mức 40-50%. VieON cũng có mức tăng trưởng trên 300%.

Trong môi trường cạnh tranh, phải liên tục thích ứng với nhu cầu người xem, bài toán đặt ra cho các nền tảng giải trí trực tuyến là: nhanh nhất, thuận tiện nhất, nội dung càng độc đáo càng tốt. Bởi nội dung có mới lạ, hấp dẫn mới thu hút được người xem. Đó chính là lý do các nền tảng giải trí trực tuyến Việt Nam không ngừng đa dạng hóa nội dung bằng việc đầu tư sản xuất thay vì mua lại các nội dung bản quyền sẵn có. Ba nền tảng mạnh nhất của Việt Nam hiện nay gồm: POPS, VieON, Galaxy Play hiện đang ở thế cân sức cân tài, đều có kinh nghiệm sản xuất trước đó hoặc có tập đoàn mẹ hỗ trợ từ phía sau. Cả ba đều có hướng khai thác nội dung riêng biệt, hứa hẹn mang đến nhiều chương trình thú vị cho người xem. Về mặt lợi nhuận, theo nhận định của nhiều chuyên gia, cần ít nhất từ 2-3 năm nữa, các nền tảng giải trí trực tuyến Việt Nam mới có thể hái được trái ngọt. 

“Thị trường OTT Việt Nam hiện có khoảng 36 doanh nghiệp trong nước tham gia, nhưng các doanh nghiệp chưa đầu tư nghiêm túc vào nội dung. Họ chỉ dành khoảng 1-2% doanh số để sản xuất các nội dung riêng, còn lại là đi mua các chương trình nước ngoài và khai thác lại” – bà Đinh Thị Nam Phương, Cố vấn nội dung nền tảng VieON nhận định, thị trường OTT trong nước hiện vẫn đang còn rất nhiều tiềm năng.

Mặc dù vậy, mối bận tâm nhất của các nền tảng trực tuyến Việt Nam hiện nay là sự cạnh tranh không lành mạnh từ một số nền tảng giải trí nước ngoài. Theo ông Lê Đình Cường, Phó chủ tịch, kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Truyền hình trả tiền Việt Nam (PayTV), nếu như năm 2016, các đơn vị OTT, truyền hình nước ngoài mới chỉ chiếm 10% thị phần, thì đến nay họ đã giành tới hơn 50%, thậm chí tại một số địa bàn đô thị còn vượt xa 50%. Điều này tác động rất lớn tới các doanh nghiệp nội, khiến doanh thu truyền hình trả tiền ngày càng sụt giảm. Ngày càng nhiều kênh giải trí, app truyền hình, VOD xuyên biên giới như Netflix, iFlix… xuất hiện. Đặc biệt, từ cuối năm 2019 đến nay là sự gia nhập thị trường của iQIYI, WeTV, Disney+, Amazon… Ước tính những nền tảng xuyên biên giới như YouTube, Netflix, iFlix, iQIYI, WeTV, Disney… đang lấy đi phần lớn khách hàng và doanh thu của ngành truyền hình tại Việt Nam. Liên tiếp trong vòng 4 năm trở lại đây, các đài truyền hình tại Việt Nam đang mất đi trung bình từ 15-25% doanh thu quảng cáo mỗi năm.

“Các OTT nước ngoài chiếm thị phần không nhỏ tại Việt Nam nhưng lại đang hoạt động trái phép: không giấy phép hoạt động, không mở văn phòng, không đóng thuế tại nước sở tại. Việc này tạo nên tình trạng bảo hộ ngược, khi các đơn vị nước ngoài không những không tuân thủ mà còn không e dè vi phạm các quy định pháp luật về kiểm duyệt nội dung mà các dịch vụ truyền hình trả tiền trong nước đang phải tuân thủ” – bà Nam Phương bày tỏ nỗi băn khoăn chung của rất nhiều đơn vị OTT Việt Nam. Với lỗ hổng lớn về mặt pháp lý này, các kênh truyền hình, giải trí trong nước bị “bóp nghẹt” là điều dễ hiểu.