Thế giới chung tay vì thời trang bền vững


Ngành công nghiệp thời trang bấy lâu nay luôn hứng chịu nhiều chỉ trích, bởi mức độ tàn phá, hủy hoại môi trường của nó vượt cả lượng khí thải từ phương tiện di chuyển và đứng ngang hàng với ngành công nghiệp giết mổ gia súc, gia cầm. Tình hình có vẻ được cải thiện khi trong hai năm trở lại đây, các ông lớn trong ngành, từ thời trang nhanh đến những nhà mốt danh tiếng, đều có những động thái tích cực, chung tay vì môi trường.


Thời trang bền vững (sustainable fashion hay eco-fashion) đã trở thành triết lý thời trang được nhiều NTK trên thế giới theo đuổi thay vì là xu hướng trước tình trạng ô nhiễm môi trường như nhiều người vẫn lầm tưởng. Đây là hành trình mà một thương hiệu, doanh nghiệp thời trang cần học hỏi liên tục để giảm thiểu nhiều nhất tác động tiêu cực lên môi trường. Mỗi thương hiệu đều có thể chọn một công thức bền vững riêng phù hợp với giá trị, niềm tin, con người và nguồn lực tài chính. Các công thức bền vững này có thể là chất liệu (hữu cơ, tái chế, thủ công,…); quy trình sản xuất (giảm thiểu lượng nước sử dụng, dùng thuốc nhuộm an toàn, tôn trọng người lao động, xử lý nước thải,…); quy trình phân phối (vận chuyển, đóng gói,…); quảng bá,…

Các ông lớn chung tay, H&M trở thành gương mặt thời trang nhanh đi đầu

Ngày 16/5/2018, tại Hội nghị thượng đỉnh về thời trang lần 6 ở Copenhagen, một số thương hiệu lớn của ngành thời trang quốc tế đã chung tay ký một cam kết do NTK Ellen MacArthur khởi xướng, nhằm giảm thiểu rác thải trong ngành thời trang, hướng tới phát triển bền vững. Cam kết này có tên Make Fashion Circular (tạm dịch: Vòng quay thời trang) – ra đời dựa trên kết quả báo cáo A New Textiles Economy: Redesigning fashion’s future (tạm dịch: Một nền kinh tế dệt may mới: Thiết kế lại tương lai thời trang) hồi tháng 11/2017 do tổ chức phi lợi nhuận mang tên Ellen MacArthur tiến hành điều tra. Sản xuất dệt may nói chung và thời trang nói riêng là một trong những ngành gây ô nhiễm nhất thế giới, trung bình thải ra 1,2 tỷ tấn CO2 mỗi năm, nhiều hơn so với các chuyến bay quốc tế và vận chuyển hàng hải. Chỉ riêng việc giặt vải đã thải ra 500 000 tấn hạt vi nhựa mỗi năm, tương đương với 50 tỷ chai nhựa, vẫn đang trôi lênh đênh trên biển. Make Fashion Circular chỉ ra rằng, ngành công nghiệp thời trang có thể tiết kiệm đến 560 tỷ USD (trong đó có 460 tỷ USD từ việc mua sắm quần áo vô tội vạ và 100 tỷ USD từ việc tái sử dụng quần áo cũ nhưng lại đem bỏ đi hoặc đốt mất) khi góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng của những con nghiện thời trang. Để làm được điều này, dĩ nhiên họ không thể đơn độc.

Make Fashion Circular hy vọng tạo diện mạo mới cho ngành công nghiệp thời trang với sự đồng hành từ các thương hiệu uy tín, có sức ảnh hưởng

Hơn 16 người, gồm đại diện cho chính quyền thành phố, nhà sản xuất từ các đối tác cốt lõi gồm Burberry Group plc, Gap Inc., H & M, ngân hàng HSBC, NIKE, Inc. và NTK người Anh – Stella McCartney đã đưa ra 3 biện pháp thiết thực giúp loại bỏ các rác thải trong ngành công nghiệp thời trang cũng như quy trình sản xuất gây ô nhiễm tới môi trường. Thứ nhất, hỗ trợ tài liệu và đưa ra mô hình kinh doanh quần áo đã qua sử dụng. Thứ 2, cải thiện thiết kế, sử dụng vật liệu an toàn, có thể tái chế ngay từ ban đầu. Thứ 3, biến quần áo đã qua sử dụng thành quần áo mới. Chiến dịch này còn nhận được sự hỗ trợ của C & A Foundation và Walmart Foudation.

Đáng chú ý trong những cái tên này, phải kể đến sự xuất hiện của H&M – hãng thời trang nhanh vận hành theo mô hình không ngừng đổi mới mẫu mã, tiết kiệm chất liệu để tạo ưu đãi về giá thành. “Không một công ty nào có thể một mình chinh phục được thách thức của việc chuyển ngành công nghiệp thời trang từ một mô hình kinh doanh tuyến tính sang mô hình kinh doanh quay tròn. Đây là lý do tại sao có một dự án chung như thế này là rất quan trọng,” đại diện H&M, ông Iñigo Sáenz Maestre bình luận. Ông Sáenz cũng nhắc lại mục tiêu mà H&M đã đề ra, tới 2030 hãng sẽ chỉ dùng nguyên lại tái chế và rằng 35% sản phẩm của hãng hiện nay đã được sản xuất theo tiêu chí này. Giám đốc của Make Fashion Circular, ông Francois Suchet giải thích mục tiêu của chiến dịch là tạo nên “một phong trào toàn cầu”, hướng đến một nền kinh tế nơi mà quần áo sẽ không bao giờ trở thành rác thải. “Sản xuất quần áo đã tăng gấp đôi trong 15 năm qua trong khi số lần chúng ta mặc chúng trước khi vứt chúng đi ngày càng giảm.”

Những nhà mốt danh tiếng vào cuộc

Để giữ vững giá trị thương hiệu, khi qua mùa, các nhà mốt lớn trên thế giới tuyên bố cứng rắn “thà đốt bỏ còn hơn giảm giá”. Trước những chỉ trích ngày càng gay gắt của các tổ chức môi trường, các hãng thời trang dòng luxury bắt đầu hành động. Bên cạnh cam kết Make Fashion Circular hồi tháng 5, ngày 6/9/2018 Burberry thông báo sẽ ngừng đốt những sản phẩm không bán được. Hằng năm, lượng quần áo, túi xách tồn kho bị Burberry tiêu hủy lên đến 28,6 triệu bảng Anh. Theo báo cáo thường niên, năm 2017 Burberry đã tiêu hủy lượng sản phẩm hết mùa trị giá 37,1 triệu bảng, cao hơn những năm trước đó nhiều lần.

Burberry, Gucci, Adidas,… lần lượt thể hiện sự quan tâm đến môi trường. Tuyên bố dừng đốt hàng tồn kho của hãng là một trong những chính sách mang tính lịch sử được hoan nghênh

Bên cạnh tham gia ký cam kết Make Fashion Circular, Burberry tiến hành dừng hoạt động tiêu hủy sản phẩm lỗi mốt. Thay vào đó, hãng quyên tặng những sản phẩm này cho các quỹ thiện nguyện như Smart Work, một tổ chức của Anh chuyên quyên tặng trang phục dành cho các buổi phỏng vấn của những người thất nghiệp, giúp họ có được công việc dễ dàng hơn. Burberry tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Elvis & Kresse – một công ty chuyên sử dụng da thừa từ những sản phẩm của Burberry để tạo phụ kiện như túi, thắt lưng. Bên cạnh đó, Burberry còn tuyên bố tiến tới ngừng bán các sản phẩm sử dụng da và lông thú.

Lý giải cho hành động này, Marco Gobbetti, CEO của Burberry cho biết: “Sang trọng, hiện đại gắn liền trách nhiệm với xã hội và môi trường”. Thông báo của Burberry nhắm đến những khách hàng trẻ, những người có ý thức bảo vệ môi trường cao, vì đối tượng này đang là nhóm khách hàng quan trọng của các sản phẩm cao cấp.

Trước Burberry, Gucci cũng ngừng sản xuất các sản phẩm từ lông thú, kể từ năm 2018. Kering – tập đoàn Pháp sở hữu thương hiệu Gucci – cố gắng giảm tối đa hoạt động tiêu hủy hàng tồn bằng cách tái sử dụng vải và da từ các sản phẩm ế và bán giảm giá cho bạn bè, người nhà của nhân viên và các cửa hàng bán lẻ.

Hãng Adidas, sau lần hợp tác với NTK Stella McCartney, đã cho ra đời mẫu giày Ultra BOOST X Parley, làm bằng chất liệu tái chế từ rác thải nhựa nằm trong hình hài của những sợi chỉ trên kết cấu thân giày. Ngày 10/9 vừa qua, hãng tung ra phiên bản giày “huyền thoại” Stan Smith sử dụng chất liệu da vegan (plastic giả da, da tổng hợp, da nhân tạo, vải bông sáp…)

Theo thống kế, 40% người mua sắm thời trang bền vững trong độ tuổi từ 18-40. Các trang web bán sản phẩm thời trang “second hand” được coi là lựa chọn hoàn hảo, thay thế cho thời trang nhanh. Năm 2017, thời trang bền vững chiếm 6% trong khi thời trang nhanh sở hữu 9% thị phần thời trang. Năm 2027, con số này dự kiến là 15%. Chính sự chuyển dịch trong xu hướng tiêu dùng của người trẻ khiến các nhà mốt ngày càng vững tâm chọn hướng phát triển bền vững.

BẠN CÓ BIẾT !

“Để ngành công nghiệp thời trang phát triển mạnh trong tương lai, chúng ta phải thay thế mô hình ‘vứt bỏ’ đang dần trở nên cũ kỹ. Chúng ta cần một vòng tròn kinh tế cho thời trang, nơi mà ở đó quần áo được giữ ở vị trí cao nhất của nó, được tính toán cẩn thận ngay từ lúc chuẩn bị tạo ra sản phẩm để không bao giờ lãng phí. Với nỗ lực từ “Make Fashion Circular”, chúng tôi có thể khai thác sự sáng tạo và đổi mới ngay từ trung tâm của ngành công nghiệp trị giá 1,3 nghìn tỷ USD này nhằm tạo ra hệ thống mang lại lợi ích cho mọi người” – Ellen MacArthur, nhà sáng lập Ellen MacArthur Foudation.